GABRIEL ZAAL



P.J.C. Gabriel, Vroege Morgen, olieverf/ doek 30 x 47 cm Taco Mesdagcollectie
Groninger Museum



 
     
  Wanneer je deze zaal vergelijkt met andere zalen in het Webmuseum is het duidelijk:  P.J.C. Gabriel (roepnaam Constan) heeft onmiskenbaar invloed gehad op zijn leerlingen en zijn vrienden, zoals Geesje en Taco Mesdag en Jacob Ritsema. Maar net zo onmiskenbaar heeft hij ze vrij gelaten in hun ontwikkeling. Dat is zichtbaar wanneer je een grote doorsnede door zijn oeuvre bij elkaar ziet, zoals in deze zaal. Het werk is gevarieerd, met veel topstukken. Maar nergens een heidegezicht wat Taco nageschilderd zou kunnen hebben. Met Geesje zijn er meer raakvlakken: een viskaar, molens, roeibootjes aan de plas, bloemen. Maar geen verwarring mogelijk tussen leraar en leerling.

En ook Jacob heeft het van de meester geleerd, maar hoe anders heeft hij de lessen uitgewerkt !
Wat ze bij Gabriel hebben kunnen oppikken is liefde en oog voor de vrije natuur, rake uitbeelding van de stemming van het moment.
  Het schilderij Vroege Morgen hing in 1898 nog bij Gabriel "in den salon,onbegrijpelijk van zo'n chef d'oeuvre", volgens een interview in de krant . Dat moet Taco Mesdag ook gedacht hebben. Hij heeft het meteen van zijn buurman gekocht. Later heeft zijn vrouw Geesje Mesdag-van Calcar het met nog 86 andere werken aan het Groninger Museum geschonken.

Naast schilderijen zijn er in deze zaal ook een tiental tekeningen opgenomen.
Het papier waarop Gabriel placht te tekenen heeft sterk geleden onder bruinverkleuring. Sommige tekeningen vertonen afbrokkeling langs de randen. Een enkele maal lijkt dat te wijten te zijn aan onzorgvuldige ophanging met punaisen in het verleden. Maar de werken zijn te mooi om af te zien van plaatsing.
 
 


 

 

 

 

 
  P.J.C. Gabriel
Dal in ochtendzon
Olieverf op paneel 18 x 23,5 cm, 1848
Particuliere collectie
 
Dit gezicht op een dal door de 20-jarige Constan Gabriel laat nog duidelijk de invloed zien van zijn vroegere leermeester B.C. Koekkoek in Kleef, een briljant vertegenwoordiger van de Romantische stijl, die graag het Duitse Rijndal afbeeldde. Het paneeltje is gesigneerd P.J.C. Gabriel 1848, en is vermoedelijk het oudste nu nog bestaande schilderij van Gabriel. Van oudere zijn alleen vermeldingen bekend.
 


 
  P.J.C. Gabriel
Rivierlandschap bij ondergaande zon
Olieverf op paneel, 11,5 x 21 cm
Collectie Singer Laren

 
  P.J.C. Gabriel
Bomen aan het moeras
Olieverf marouflé 14,7 x 28 cm
Particuliere collectie
 

Het is een studie, gezien de globale weergave van het landschap, en de punaisegaatjes in de hoekpunten.
Het lijkt sterk op "Landschap met water" uit omstreeks
1884 met vrijwel dezelfde afmetingen.

  P.J.C. Gabriel
Ophaalbrug in buiïg weer
Olieverf op doek 19,3 x 29,7 (1860)
Collectie Kunsthandel R. Polak
 
  P.J.C. Gabriel
Polder bij Kampen
Aquarel 34,8 x 58,8 cm
Taco Mesdagcollectie Groninger Museum
 
 







     
  P.J.C. Gabriel
In Groenendaal
Olieverf op doek 39 x 62,5 cm
Collectie Museum Mesdag
 
  P.J.C. Gabriel
Boerderij
Olieverf op doek 50 x 31,5 cm
Voorheen collectie Mark Smit Kunsthandel bv
 
  P.J.C. Gabriel
Boerderij in Oosterbeek
Olieverf op doek 39,5 x 62 cm
Collectie Kunsthandel R. Polak
Titel zie leesstuk Oosterbeek of La Hulpe
 
  P.J.C. Gabriel
La Hulpe bij Brussel
Aquarel 55,4 x 77,2 cm
Taco Mesdagcollectie Groninger Museum
Titel zie leesstuk Oosterbeek of La Hulpe
 
   
  P.J.C. Gabriel
En plein air
Olieverf op doek
Collectie Teylers Museum
 
 

P.J.C. Gabriel
Visser op poldersloot
Olieverf op doek 55 x 39 cm
Particuliere collectie
(voorheen coll. Simonis&Buunk Ede)

 

 


 
 

 P.J.C. Gabriel
 Polder bij Kortenhoef
 Olieverf op doek 55 x 38 cm
 Taco Mesdagcollectie
 Groninger Museum

 Het thema viskaar was ook
 geliefd bij Jacob Ritsema en
 Geesje Mesdag-van Calcar. 


 
   
 


 P.J.C. Gabriel
 Ringsloot
 Zwart krijt 36 x 50 cm
 Particuliere col lectie

 
   
  P.J.C. Gabriel
Polderlandschap
Boven elkaar: olieverf op doek resp. zwart krijt
55 x 38 cm resp. 54,3 x 37 cm
Collectie Groninger Museum
Voorbeeld van een 1 op 1 uitwerking
in zowel afmeting als afbeelding
 
       
 

P J.C. Gabriel
Eendenmanden
Zwart krtijt op papier, 50 x 36 cm
Particuliere collectie

Gabriel heeft deze schets gebruikt
voor een detail van zijn schilderij
Eendennesten (Coll. Rijksmuseum).

 
 

 
 

P.J.C. Gabriel, Waterkant
K
rijttekening, 490 x 360 mm
Collectie Singer Laren


 
 


P.J.C. Gabriel, Slootje
Zwart krijt, wit gehoogd, 324 x 559 mm
Collectie Singer Laren


 
  P.J.C. Gabriel, Kerk
Zwart krijt, 487 x 327 mm
Collectie Singer Laren







 
   
 

P.J.C. Gabriel, Broeksloot, 1 nov 1886
Krijt, houtskool, wit gehoogd, 345 x 264 mm
Collectie Singer Laren
zie leesstuk Oosterbeek of La Hulpe

 

 
  P.J.C. Gabriel
Il vient de loin
Olieverf op doek 67 x 100 cm
Collectie Kröller-Müller Museum
Geschilderd naar tekening Te Broeksloot,
zie leesstuk Oosterbeek of La Hulpe
 
  P.J.C. Gabriel
Poldersloot met schuitenhuis
Olieverf op doek 28,9 x 46,4 cm
Collectie Simonis & Buunk Ede
 
  P.J.C. Gabriel
Visser in de vroege ochtend
Olieverf op doek 30,2 x 47 cm
Collectie Simonis & Buunk Ede
 
  P.J.C. Gabriel
Een vaart bij Kortenhoef
Olieverf op doek 52,2 x 83 cm
Collectie Museum Mesdag
 
 







     
     
  P.J.C. Gabriel
Viooltjes
Olieverf op paneel 27 x 17,3 cm
Collectie Mark Smit Kunsthandel bv




  P.J.C. Gabriel
Gele en roze rozen
Olieverf op doek 58,5 x 44,5 cm
Collectie Museum Mesdag
 
 


P.J.C. Gabriel
Schaapskooien met schapen
Zwart krijt en witte verf, 325 x 478 mm
Collectie Singer Laren


 
  P.J.C. Gabriel
Zandweg met trein
Krijt 35 x 51 cm
Particuliere collectie
 
  P.J.C. Gabriel
Zandweg met bomen
Krijt 34,5 x 49 cm
Particuliere collectie
 
  P.J.C. Gabriel
Standerdmolen aan zandweg
Krijt 34,5 x 49,5 cm
Particuliere collectie
 
  P.J.C. Gabriel
Standermolen
Olieverf op doek 38 x 67 cm
Collectie Groniniger Museum
 
  P.J.C. Gabriel
Landschap bij Overschie in de winter
Olieverf op doek 76 x 102 cm
Collectie Mark Smit Kunsthandel bv
 
  P.J.C. Gabriel
Proosdijer molen aan de Winkel
Aquarel 36,1 x 53,3 cm
Collectie Simonis & Buunk Ede
 
  P.J.C. Gabriel
Watermolen in de polder "Leidsche Dam"
Olieverf op doek 66,8 x 100 cm
Collectie Dordrechts Museum
 
         
     

  Zie ook in het Webmuseum

- een geïllustreerde levensbeschrijving van P.J.C. Gabriel
- een studie naar de schilderlocatie van enkele verwante    werken van Gabriel
- de juiste voor- en achternaam van de schilder
- werk van Jacob Ritsema
- Kortenhoefs werk van Geesje Mesdag-van Calcar

 
  Rob en Winky Vetter
15 december 2008, 15 jan, 1 sep 2009, 15 dec 2010, 1 nov 2012
www.mesdagvancalcar.nl
  Met dank aan de particuliere eigenaren, de familie Gabriel en aan de bij de foto's vermelde musea en kunsthandels voor het belangeloos beschikbaar gestelde beeldmateriaal.